TABARBAREWAR TSARO: Gwamnatocin Jihohi Na Ci Gaba Da Rufe Makarantun Kwana

A yayin da matsalar tsaro ke kara tsananta a sassan Nijeriya, musamman a Arewacin ƙasar, gwamnatocin jihohi da dama sun ɗauki matakin rufe m...

A yayin da matsalar tsaro ke kara tsananta a sassan Nijeriya, musamman a Arewacin ƙasar, gwamnatocin jihohi da dama sun ɗauki matakin rufe makarantun gwamnati saboda barazanar hare-haren ’yan bindiga da ƙaruwa cikin sace-sacen ɗalibai. Wannan mataki ya sake jefa fannin ilimi cikin mummunar damuwa, musamman ganin yadda yara da malamai ke shiga cikin fargaba da zaman ɗar-ɗar na kai hare-hare a kowanne lokaci.

A jihar Katsina, gwamnatin jihar ta bayar da umarnin rufe dukkan makarantun gwamnati bayan samun rahotannin cewa wasu makarantun suna cikin barazana ta gaggawa. Wannan ya biyo bayan kai hare-hare a wasu kauyuka da ke kusa da makarantu, wanda ya sanya hukumomin tsaro ba da shawarar ɗaukar mataki na wucin gadi. Hukumar ilimi ta jihar ta ce an ɗauki wannan mataki ne domin kare rayukan ɗalibai, tare da tabbatar da cewa makarantun ba za su zama sanadin rasa rayuka ba.

A Zamfara kuwa, rahotanni sun nuna cewa aƙalla makarantun gwamnati da dama sun rufe ko sun tsaya aiki saboda hare-haren ’yan bindiga da yawaitar sace-sacen jama’a. Wasu makarantu sun zama wuraren zama na baragurbi bayan malamai da ɗalibai sun gudu domin tsira da rayukansu. A cewar rahotannin da hukumomin tsaro suka fitar, akwai yankuna da ma ba za a iya gyara makarantu ba saboda an ruguza su baki ɗaya.

Kwara ma ba a bar ta a baya ba, domin gwamnatin jihar ta ce tana da damuwa matuƙa kan hare-haren da aka kai wasu al’ummomi, lamarin da ya sanyata rufe makarantun da ke kusa da yankunan da ake ganin suna cikin barazana. Wannan ya jawo matsala ga dubban ɗalibai da ba su da wata hanyar ci gaba da karatu face ta zauren makaranta.

Masana fannin ilimi da tsaro sun bayyana cewa yawan rufe makarantu ya kai ga koma baya mai girma a fannin ilimi, musamman ga yara ‘yan ƙauyuka da ke dogaro da makarantun gwamnati. Sun ce ba kawai rufe makarantu ba ne ba zai magance matsalar ba, domin matsalar tsaro ta girmama ta kuma ta daɗe tana shafar al’umma. Wasu sun yi nuni da cewa rufe makarantu ba wani mataki mai ɗorewa ba ne, saboda zai haifar da rashin ilimi ga dubban yara da suka kamata su kasance a aji suna karatu.

Ƙungiyoyin agaji da dama, ciki har da UNICEF, sun yi kira ga gwamnati da ta mayar da hankali wajen kafa cibiyoyin ilimi na wucin gadi ga yara da lamarin ya shafa, tare da samar da tsaro ga malamai da dalibai. A cewarsu, matsalar ta wuce kima kuma tana buƙatar mataki na tsari, na dindindin, wanda zai tabbatar da cewa yara ba su bar makaranta ba saboda tsaro.

Sai dai gwamnatocin jihohi da dama suna kare matakan da suka ɗauka, suna mai cewa kare rayukan ɗalibai shi ne muhimmin abu. A cewar su, rufe makarantu ya fi ba su damar tsara ingantaccen tsarin tsaro kafin a sake buɗe su. Duk da haka, iyaye da malamai na ci gaba da nuna damuwa, inda yawancinsu ke ganin cewa idan har aka bar wannan matsala ta ci gaba, za a iya samun zamanin da yara za su fi zama a gida fiye da makaranta.

Tabarbarewar tsaro da rufe makarantu na kara tona asirin kalubalen da ake fuskanta a Nijeriya: kalubalen da ya haɗa da tsaro, tattalin arziki da kuma matsalar ilimi. Yayin da gwamnati ke ci gaba da ƙoƙari wajen ganin an tsare rayuka, masana na jan hankalin cewa hanyar da ta fi dacewa ita ce magance tushen matsalar, ba wai rufe ɗaliban makaranta a gida ba tare da makoma mai inganci ba.